Senin, 09 Agustus 2021

PITIK MOGOK MANGAN

 

Bar nganake pengajian Mbak Dewi ngresiki ruang tamu karo njukuki turah-turahan suguhan sing ora dipangan karo tamune. Salah suwijining panganan yaiku lumpia sajake wis rada lawas. Lumpia iku akeh sing kur dicokot sithik karo  tamune, ora dientekake. Mbak Dewi ngambu lumpia kuwi, banjur celathu menawa lumpiane wis rada banger. Apike dipakakke pithik wae.  Ndilalahe pithike Mbak Dewi krungu omongan iku banjur grenengan marang kancane

Blorok             : “Wah lumpia sing wis mambu kae mesthi dipakakke aku” Putih        : “Loh njuk ngapa ta?”

Blorok             : “Awake dhewe wiwit mbiyen dipakani sing mambu-mambu terus, ora tau sing enak-enak. Mbok pisan-pisan ora sah dienteni mambu!. Makani barang apik ora isa pa piye?”

Putih               : “Hooh bener Blo!. Awake dhewe kur diwenehi turah-turahan. Nek ngono mengko ethok-ethok ora doyan mangan wae pa?”

Blorok             : “Bener Put!. Engko nek diwenehi lumpia dieker-eker wae rasah dipangan.”

DIKIRA TONTONAN


 Sawijining dina aku nekani undangan resepsi nikahan. Kancaku sing ngasta dosen sawijining perguruan tinggi ing Magelang mantu. Sawise samapta, aku sarimbit banjur budhal menyang gedhong papan resepsi nikahan. Gandheng tekaku rada keri, mula ing papan pesta mau wis akeh kepara kebak tamu sing wis rawuh. Nggolek papan kanggo markir mobil wae rekasa.

Sawise ngisi buku tamu lan nyemplungake amplop, aku sarimbit banjur mlebu gedhong. Swasanane rame banget. Gedhong sing kalebu gedhe iku sasat jejel riyel. Sabagian tamu wis padha ngrahapi hidangan sing ditata ana pirang-pirang meja. Saben meja, menune seje-seje. Menu sing dicawisake ing gubugan uga akeh. Undangan kari milih apa sing dikersakake

Kamis, 29 Juli 2021

Nguber Layangan Pedhot


Teks Narasi menika wujude cerita. Ing ngandhap menika tuladha cerita narasi kanthi irah-irahan Nguber Layangan Pedhot.

Saben awan nganti sore wayah ketiga ing lapangan ngarep omahe Toni rame bocah padha layangan. Ing omahe, Toni bukak warung adol layangan karo kebutuhan liyane kaya kertas, bolah lan gulungan. Rega layangan kuwi murah mung Rp. 1.000. Sinambi jaga warung, ibuke ya gawe balungane layangan, yen wis akeh disetor menyang pengepul.

Saben dina ndeleng carane nggawe layangan, Toni wusanane uga bisa nggawe dhewe. Malah luwih apik ketimbang gaweyane wong tuwane. Layangane Toni diwenehi kembangan werna-werni, diwenehi buntut dawa, dimodel kapal, lan digambari kartun. Satemene mung dinggo dolanan dhewe nanging yen ana kancane sing kepingin ya bisa pesen.

“Ton, aku pesen layangan gambar buta melet kaya duwekmu sing menang kuwi ya?” pitakone Zaki.

“Menang dudu perkara layangane tapi bolahe. Yen gelasane landhep menang nggo sambitan. Buta melet kuwi kowe wani pira?” Toni nerokake iklan ing TV

“Piye yen 5000? Mengko aku tuku bolahe ing warungmu pisan,” wangsule Zaki. “Oke. Yen wis rampung mengko dak terake menyang omahmu,” tandhese Toni.

Gawe rancangane, pring diirat cilik-cilik dawa nganti alus watarane kanan kirine iratan pring mau kudu imbang. Ana balungan loro, sing ngadeg karo sing malang. Nanging sing malang ndelehe ing ndhuwur kira-kira saprolimane pring sing ngadeg. Banjur kekarone ditaleni dadi siji. Sabanjure ditempeli kertas kang wis dilim, dadi wis layangan mau. Yen wis dadi bisa diwenehi kembangan kaya buntut dawa, suwiwi, utawa ditempleki gambar.

Awan iku Toni lagi layangan. Angin gedhe maburake layangane nganti dhuwur. Ditarik-tarik karo bolah kang dadi setire. Panase srengenge ora dirasa bocah sing dolanan amarga padha keselimur rasa seneng. Sriwing-sriwing angin ngelus-elus rambute Toni sing lurus dipiyak tengah model mandarin. Yen akeh sing layangan mula langit dadi saya endah, kaya manuk miber werna-werni. Yen ana layangan pedhot, bocah ing lapangan padha nututi arep rebutan. Mlayu kesit karo ndhangak tumuju panggonan cebloke layangan kuwi, kadhang ana sing kesandhung nganti tiba. Sing nguwatirake yen mlayu ing dalan gedhe ora tolah-toleh bisa-bisa ketabrak montor.

Jumat, 16 April 2021

SESEREPAN BAB BASA


BASA NGOKO LUGU

Digunakake antarane bocah karo bocah utawa marang sapepadhane, wong tuwa marang bocah utawa wong enom  lan wong sing wis raket srawung. Tetembungan sing digunakake kabeh tembung ngoko.


BASA NGOKO ALUS

Digunakake wong sing padha tuwane nanging isih padha ngajeni antarane siji lan sijine, umpane guru karo guru, wong tuwa karo wong tuwa,wong luwih enom marang wong luwih tuwa nanging ora pati ngurmati, wong tuwa marang sing luwih enom nanging isih ngajeni. Tetembungan sing digunakake tembung-tembung ngoko kecampuran tembung krama/krama inggil. Tembung-tembung ngoko kanggo awake dhewe, dene tembung-tembung kriyane (kata kerjane), kanggo wong sing diajak omong utawa sing dirembug, nggunakake tetembungan krama/krama inggil.
BASA KRAMA LUGU
Biasane digunakake dening wong sing nembe kenal, utawa ing antarane wong-wong sing durung raket banget. Surasane ngajeni sing diajak guneman sanajan saka wong sing luwih tuwa marang wong sing luwih enom. Tetembungane nggunakake basa krama.
BASA KRAMA ALUS
Digunakake wong enom marang wong tuwa utawa sing luwih tuwa, utawa marang wong sing diajeni banget utawa pejabat sing luwih dhuwur pangkate. Cirine, kabeh tetembungane migunakake basa krama lan krama inggil dene yen mbasakake awake dhewe nggunakake tembung krama.
Tembung-tembung basa krama kanggo wong tua / sing luwih tua sing sering salah, sing bener kaya mangkene :
Kowe             : panjenengan sanes sampeyan
Tuku              : mundhut        sanes tumbas
Nggawa        : ngasta            sanes mbekta
Ndeleng        : mirsani           sanes ningali
Mangan         : dhahar           sanes maem
Ngongkon     : ndhawuhi sanes ngengken
Ngomong        : ngendika sanes matur

LATIHAN UJIAN SEKOLAH BAHASA JAWA

 


Anoman Duta

Wancine wis parak esuk, ing wetan katon cahyane Sang Hyang Diwangkara abang sumirat ungup-ungup ing pucuking arga. Anoman puteg pikire awit durung ketemu kang den upadi. Nuli mulat ana wewangunan gedhong kang asrine ngleluwihi, miwah petamanan kang endahe kepati-pati. Anoman mlumpat ing wit nagasari, nalika nyawang mengisor, ing kono katon wanodya ayu kang sarirane kuru aking, ngalosot ing lemah. Gelungane lukar nora  dirawati, gimbal campur kisma.. Lamat-lamat kapiyarsa  pisambating karuna kang banget ngeres-eresi ati.

Lah punika ingkang winastan Taman Argasoka. Ing kono dununge Sang Putri Mantili, ya Rekyan Sinta disingidake dening Prabu Dasamuka. Wus meh sawarsa Sang Dewi ditrungku  aneng Taman Argasoka, tinengganan dening wanodya pulunane Dasamuka, putrane Gunawan Wibisana, kang sesilih Niken Trijatha. Rekyan Sinta sadina-dina tansah karuna ngangen-angen marang rawuhe Sri Ramawijaya, dene Trijatha tansah ngupaya nglelipur penggalihe Sang Dewi.

     “ Nini Trijatha, kaya ngene rasane nalangsane uripku, sewu papa sewu lara dadi sawiji. Aluwung tumekaning pati kalamun ora ketemu kalawan garwaku Pangeran Ramawijaya. Dhuh Nini, nalika ingsun dedunung aneng wana Dhandhaka kalawan Pangeran Ramawijaya, rasaning atiku kaya aneng swarga. Nanging ing samengko sanadyan dedunung aneng Taman Argasoka kang kaluwih-luwih endahe, rasane kaya ing pasiksan. Tujune ana sira Nini, kang tansah bisa nglelipur atiku kang rontang-ranting.”

 1.        Piweling sing bisa kajupuk saka paraga Dewi Sinta lan Niken Trijatha ing pethikan wacan  dhuwur yaiku ....

A.    Yen weruh wong sing lagi susah, kudu gelem nglelipur.

B.     Seneng menawa weruh wong nandang susah.

C.     Ora susah gelem ngurusi rekasane wong liya.

D. Urip ing alam dunya iku kudu kanggo seneng-seneng.


2. Guru wilangan lan guru lagunipun gatra kaping 5 tembang pangkur inggih punika….

A. 10 a

B. 11 a

C. 12 u

D. 13 u


...........................................................................................................................

Para rawuh ingkang luhur ing budi, Kamardikan Indonesia menika rahmat saking Gusti Ingkang Maha Mirah. Kejawi menika kamardikan ugi dados hakipun bangsa sedaya. Bab menika kacetha ing pambukaning UUD 1945, bilih sajatosipun kamardikan menika dados hakipun sedaya bangsa, mila penjajahan ing salumahing bumi kedah dipunsirnakaken, amargi boten jumbuh kaliyan perikemanusiaan lan perikeadilan. Mila kita wajib muji syukur kanthi cara nindakaken pembangunan tumuju masyarakat adil makmur ingkang adhedhasar pancasila, kados ingkang dipunidham-idhamaken bangsa Indonesia.

 3.    Perangan sesorah ing dhuwur iku klebu perangan ....

A. purwaka basa

B. surasa basa

C. wasana basa

D. pambukaning basa


UNTUK LEBIH LENGKAPNYA BISA DIDOWNLOAD DI LINK BERIKUT INI


Download Latihan US Bahasa Jawa